Sanatın Dejenerasyonu

Okuma Süresi: 8 Dakika
0
(0)

Sanat, belli bir uygarlığın veya topluluğun anlayış ve zevk ölçülerine uygun olarak yaratılmış anlatım, bir şey yapmada gösterilen ustalık, zanaat1Bkz. TDK Sözlük şeklinde ifade edilir. Sanat ile uğraşan kişilere sanatçı denir. Sanatçı, güzel sanatların herhangi bir dalında yaratıcılığı olan, eser veren kimse, sanat insanı2Bkz. TDK Sözlük olarak ifade edilir.

TDK sözlükteki sanatçı kelimesinde sanat adamı şeklinde bir ifade yer alıyor lakin kadınlar da sanatla uğraştıklarından bu tanımdaki sanat adamı ifadesi yerine sanat insanı ifadesini eklemeyi daha uygun buldum. Umarım en kısa süre içinde bu tür ifadeler, daha adil olacak şekilde değiştirilir.

Sanat aslında nedir?

Sanat, duygu ve düşüncelerimizin dilidir. Ressamlar, yaptıkları resimlerle, edebiyatçılar yazdıkları edebî metinlerle ve müzisyenler de ürettikleri şarkılarla duygu ve düşüncelerini ifade ederler. Tarihten bugüne sanat, hem hayatımıza çok şey katmış hem de gelişerek kendi içinde birçok alt dallar oluşturmuştur. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte ise bu çeşitlilik daha da artmış ve sanat, dijital ortam ile başarıyla entegre olarak bu gelişimini sürdürmüştür ve günümüzde de hâlâ sürdürmektedir.

Sanat özellikle gelişmiş ve gelişmekte olan medeniyetler için büyük öneme sahip bir alandır. Ülkemizde Atatürk, milletimizi muasır medeniyetler seviyesine çıkarma girişiminde de sanata gerçekten fazlasıyla önem vermiş ve ülkemizin sanat konusunda kendisini güçlü hâle getirmesi sürecinde, yurtdışına sanat eğitimi için öğrenci göndermek gibi çeşitli girişimlerde bulunmakla birlikte yurtdışında eğitim alan öğrencilerin öğrendiklerini ülkemizdeki insanlara aktarması gibi bu alandaki çeşitli girişimlerin de önünü açmıştır.

Nitekim Atatürk’ün sanata verdiği önemi, Batı Anadolu seyahati sırasında, “Bir millet ki resim yapmaz, bir millet ki heykel yapmaz, bir millet ki fennin gerektirdiği şeyleri yapmaz; kabul etmeli ki o milletin ilerleme yolunda yeri yoktur.”3Bkz. Atatürk Araştırma Merkezi sözünden de anlamamız mümkündür.

Sanatçı nedir?

Türk toplumun sanat geçmişi muazzamdır. Eski zamanlarda, ortaya koydukları muazzam eserlerle birçok ses sanatçımız toplumumuzun sanat tarihine adını altın harflerle yazmış ve gelecek nesillere de sanat konusunda ilham kaynağı olmuşlardır. Türk sanatının müzik alanındaki efsane isimleri arasında yer alan Müzeyyen Senar, Aşık Veysel, Müslüm Gürses, Zeki Müren, Barış Manço, Neşet Ertaş ve daha nicesini, sanat tarihimizin zenginliğini, daha açık bir şekilde ifade edebilmek için buna örnek olarak verebiliriz.

Hepsi bu dünyadan göçüp gitmiş olsalar da eserleri daima bizimle yaşamaya devam eder. Çünkü onlar, aslında tanımda da anlamsal olarak yer alan ama sadece okumakla kolay kolay anlaşılmayan toplumun gelecek nesillerini anlamayı ve geleceğin inşasını sağlamayı da başarırlar. Bu yüzden günümüzde birçok yeni sanatçı harika eserler üretmesine rağmen kendimizi eskilerin eserlerinden alamayız çünkü genellikle eskilerin yerini, yeniler pek fazla tutamamaktadır. Sonuçta kültürümüzün inşasında saygıdeğer sanatçılarımızdan parçalar yer almaktadır.

Popüler kültür müziğe ciddi zararlar veriyor!

İnsanlar olarak müziği severiz. Ritimler ve sözler, duygudurumumuzda çeşitli değişiklikler meydana getirir. Bazen zamanın keyifli geçmesi için açtığımız şarkılar, bazen de üzgünken açtığımız şarkılar olur. Günümüzde ise özellikle farklı alanlarda faaliyet gösteren kişilerin çıkıp şarkı diye ortaya anlamsız ve mantıksız eserler çıkarması, sanatın önemli bir parçası olan müziğin de ciddi zararlar görmesine, dejenerasyona maruz kalmasına neden olmaktadır.

Üstelik bu tür eserleri birbirinden ayıran bir nokta varsa o da hepsinin birbirinden kötü parçalar olmasıdır. Müzikte yapılan yenilikler, yeniliklerin yapıldığı ülkelerdeki sanatın gelişmesine ve o ülkelerin kültürlerinin dünya çapında bir üne ulaşmasına yardımcı olur. Ancak müzikteki yeniliklerin bu tür eserleri ortaya çıkarmak için kullanılması, sanatın ne gelişmesi ne de kültürümüzün dünya çapında olumlu bir üne sahip olması açısından açıkçası pek de akla uygun görünmüyor. Burada bunu sanat kelimesiyle ifade etmemde ise, bu tür üreticilerin yaptıkları işi sanat olarak kabul etmesidir.

Müzik yapmak, bir dinleyici olarak söylemek gerekirse emek isteyen bir iştir. Emek derken bir eser için günlerce uğraşmaktan söz etmiyorum; eseri kaliteli yapmak için uğraşmaktan söz ediyorum. Günümüzde müziğin gelişmişliğinden faydalanarak ortaya harika eserler çıkaran birçok sanatçı da var lakin birçoğu, ne yazık ki popüler kültürün müziğe olumsuz etkilerinden ötürü hâlâ hak ettikleri değeri göremiyorlar.

Kaliteli olanlar daha uzun ömürlü olabiliyor!

Kaliteli eserler daha uzun ömürlü olabiliyor yani bugün dinlediğimiz kaliteli bir şarkıyı yıllar sonra tekrar dinleyebiliyoruz. Nitekim Barış Manço’nun dilimizden düşmeyen ve kültürümüzün de bir parçası olan eserleri buna en iyi örnek olarak verilebilir. Zaten Barış Manço’nun efsane sanatçılarımız arasında yer almasında rol oynayan en büyük sebeplerden birisi de, kültürümüzü eserleriyle etkili bir şekilde harmanlayabilmesidir.

Ancak bu durum kalitesiz olanlar için geçerli olmuyor. Kültürümüzü harmanlamada başarısız olanlar, popüler kültürün maddi yönünün cazibesine kapılarak ortaya kalitesiz eserler çıkarıyorlar ve nitekim, önünde sonunda popüler kültürün çöplüğüne gömülerek zamanla unutulup gidiyorlar. Tabii ki kimse hep aynı türde, aynı şarkıyı yapmak zorunda değildir, zaten her sanatçının kendine özgü bir tarzı bulunmaktadır.

Ancak dönemindeki müziğin gelişmişliğini etkili bir şekilde kullanamayan ve kendi tarzını sürekli dinletemeyen kişilerin, kalıcılık konusunda büyük sıkıntılar yaşadığı da tartışmasız bir gerçektir. Sanat dünyasında eserlerin sürekliliği, başarılarındaki en temel noktalardan birisi olmaktadır. Bu başarıyı elde edemeyen eserler ise unutulan sanatın bir parçası hâline gelmektedir.

Yeni nesillerin nasıl yetiştirileceği şüpheli!

Sanatın gelecek nesillere de hitap ettiğinden bahsetmiştim çünkü aslında biz farkında olsak da olmasak da sanat, gelecek nesillerin yetişmesinde çeşitli yönlerden olumlu ve olumsuz katkılarda bulunmaktadır. Sanat, toplumun kendi değerlerini gelecek nesillerine aktarmasında en önemli rol oynayan araçlardan birisidir. Kültürün oluşmasına ve gelişmesine de sanatın varlığı çeşitli etkilerde bulunur.

Popüler kültürün kötü tarafının daha çok etkisinin olduğu günümüz eserleriyle ise yeni nesillerin nasıl yetiştirileceği hususu şüpheli olmaktadır. Nitekim bu tür rezalet eserlerin ortaya çıkarılmaya devam etmesi, sanatın toplum üzerindeki etkilerini göz önüne alacak olursak, bu tür eserlerle yetişmiş yeni neslin de en az bu eserler kadar rezalet durumda olabileceğini gösteriyor.

Dikkat etmemiz gerekenler nelerdir?

Eğer bir ebeveynseniz çocuğunuzu ne tür şarkılarla yetiştirdiğinize dikkat etmenizde fayda var. Bir bireyseniz de dinlediğiniz şarkıların kalitesine dikkat etmeniz, sizin için faydalı olacaktır. Ne olduğunu anlamadığınız, garip sözlerden oluşma, emek verilmemiş eserleri dinleyerek sanatın üzerine toprak atan ve sanatçının da ekmeğine çimento döken popüler kültürün sahte sanatçılarını zengin etmek yerine, sanatı emek vererek, hakkıyla icra eden sanatçılarımıza destek olmanız, kültürümüzün varlığı ve dünya çapındaki bilinirliği ve gelecek nesillerimizin de akıl sağlığı için faydalı bir davranış olacaktır.

Günümüzde dijital dünya gerçekten büyük bir ortamdır. Bu ortamda öne çıkmak bazen zor olabilmektedir. Sevdiğiniz bir türde yeni eserler, yeni isimler arıyorsanız derin bir araştırma yapmaktan çekinmeyin. Bazen kalite çok derinlerde saklanabiliyor ve genellikle siz onu keşfettiğiniz zaman, size sunulanların kalitesini sorgulamaya başlayabiliyorsunuz. Müzik konusunda en iyileri bulmak zorunda değilsiniz ancak kaliteyi bulmanız mümkündür çünkü tüm eserlerin arasında mutlaka kaliteli birkaç tanesi bulunur.

Müzikten söz edip de bir öneri bırakmamak olmaz. Türk Beşleri arasında yer alan Ulvi Cemal Erkin‘in, Beş Damla adlı albümünden sevdiğim bir parçayı da siz değerli okurlarımız için aşağıya bıraktım.

Bu yazının da sonuna geldik. Umarım, duygu ve düşüncemi etkili bir şekilde ifade edebilmişimdir. Size göre sanat nedir? Sizce bir sanatçının kültürüyle ilişkisi nasıl olmalıdır? Siz, müzik üzerindeki bu durum hakkında ne düşünüyorsunuz? Cevaplarınızı bu içeriğin yorumlar kısmında bekliyorum. Sağlıcakla kalın.


İçerikte gördüğünüz hataları tarafımıza geri bildirim göndererek bildiriniz.

İçeriğe Oy Ver

Derecelendirmek için bir yıldıza tıklayın!

Puan Ortalaması 0 / 5. Oy Sayısı: 0

Şimdiye kadar kullanılmış bir oy yok! Bu gönderiyi ilk değerlendiren siz olun.

Bu içeriğin sizin için yararlı olmadığından dolayı için üzgünüz!

Bu içeriği geliştirelim!

Bize bu içeriği nasıl geliştirebileceğimizi söyleyin?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir